Met ‘Blauwe aders op de kaart’ staan Vlaamse rivieren centraal — vertrouwd terrein voor elke aardrijkskundeleraar. Rivieren vormen niet alleen het landschap, maar zijn ook levensaders voor economie, transport en bewoning. Ze zijn verweven met de minimumdoelen ruimtelijk bewustzijn én brengen klimaatuitdagingen tastbaar dichtbij. Tijdens het congres bekijken we rivieren als sleutel in de aanpassing van ons landschap, onze economie en samenleving aan klimaatverandering – van klaslokaal tot beleid!

Doe op 24 en 25 januari 2026 mee aan Het Grote Vogelweekend en help de vogels en de wetenschap vooruit! Na een kwartiertje vogels tellen voel je je gegarandeerd vederlicht.

Vanaf dit stormseizoen kan het gecontroleerd overstromingsgebied (GOG) Vlassenbroek water opvangen bij stormtij, wanneer hoge waterstanden op de Schelde het risico op overstromingen doen toenemen. Dit gebied langs de Schelde in Dendermonde maakt deel uit van het Sigmaplan, het grootschalige Vlaamse programma dat Vlaanderen beschermt tegen overstromingen van getijdenrivieren en tegelijk waardevolle riviernatuur herstelt. In de volgende maanden wordt nog gewerkt aan de inrichting van het gebied. (Bron: De Vlaamse Waterweg | 28/11/2025)

Maandelijks meet de VMM de grondwaterstanden op verschillende dieptes in de ondergrond met een 600-tal meetputten verspreid over Vlaanderen. Een groot deel daarvan is nu uitgerust met een live sensor die elke 4 uur data doorstuurt. “Zo kunnen we het gedrag van ons grondwater nog nauwkeuriger in beeld brengen en cruciale kennis vergaren voor de Blue Deal sponsdoelen.” aldus Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns.

Recent Europees onderzoek van het Joint Research Centre (JRC) toont aan dat het herstellen van wetlands en overstromingsvlaktes langs rivieren de waterkwaliteit een flinke boost kan geven. Zonder ‘natuurlijke filtering’ door de Europese wetlands zou de stikstofvervuiling die rivieren naar zee afvoeren, 25% hoger zijn.

Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen (onderzoeksgroep ECOSPHERE) hebben de effecten onderzocht van de rivierherstelmaatregelen langs de Demer tussen Diest en Werchter. In het kader van het Sigmaplan werden daar zo’n vijf à zes jaar geleden verschillende meanders opnieuw aangesloten op de rivier en werden grote overstromingsgebieden hersteld. Deze ingrepen moesten niet alleen de waterveiligheid verhogen, maar ook de biodiversiteit versterken. Hoe reageerden de vissen in de Demer op deze ingrepen?